18 Eylül 2021, Cumartesi
spot_img

Beklenen kanun tamam! Trafik Sigortası’nda mağduriyetler sona eriyor

Sigorta sektörünün beklediği Karayolları Trafik Kanunu Teklifi TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek yasalaştı. Yasalaşan kanun teklifi ile trafik sigortasında mağduriyetler azalacak, gereksiz vekalet ücretleri sigortalıya yük olmayacak ve hasar süreçleri daha da hızlanacak. TSB Başkanı Atilla Benli, haberi bir yazıyla sektör temsilcileri ile paylaştı.

SİGORTAMEDYA ÖZEL

Hem sigorta sektörünü hem de kamuoyunu bir süredir meşgul eden trafik sigortası ile ilgili yaşanan belirsizlikler ortadan kalkıyor. Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili beklenen haber TBMM Genel Kurulu’ndan geldi. Sigorta sektörünün beklediği Karayolları Trafik Kanunu Teklifi TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek yasalaştı. Son dönemde trafik sigortalarında Anayasa Mahkemesi’nin ve Danıştay’ın verdiği iptal kararları, yine bedeni tazminat hesaplamalarındaki yaşanan belirsizlikler ve son olarak TBMM’de kabul edilen kanun teklifi içerisinden trafik sigortaları ile ilgili olan bölümün çıkarılması üzerine kamuoyunda belirsizlik hakim olmuştu. Yasalaşan kanun teklifi ile trafik sigortasında mağduriyetler azalacak, gereksiz vekalet ücretleri sigortalıya yük olmayacak ve hasar süreçleri daha da hızlanacak.

Müjdeyi TSB Başkanı verdi

Son dönemdeki en en büyük sıkıntılardan biri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ve 92’nci maddelerinin bazı hükümlerinde Anayasa Mahkemesince alınan iptal kararı sonrasında mahkemeler tarafından farklı hesaplama yöntemleri ile farklı tazminatlara hükmedilmesiydi. Bu konudaki belirsizliğin ortadan kaldırılması için başta SEDDK olmak üzeren sigorta sektörünün temsilcileri önemli çalışmalar yürüttü.

TSB Başkanı Atilla Benli, haberi bir yazıyla sektör temsilcileri ile paylaştı. Benli, sektör yöneticilerine gönderdiği mesajda şunları dedi: “Değerli meslektaşlarım, biraz önce Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili beklediğimiz haberin TBMM Genel Kurulu’ndan gelmiş olması günümüzü keyifli kılmış olup sıcağı sıcağına sizlerle paylaşmak istedim. Bu süreçte özellikle gece gündüz çalışarak ve yakından takip ederek emek veren tüm SEDDK yönetimine, konuyu farklı mecralarda ve Meclis gündeminde sıcak tutan Yönetim Kurulu ve Yönetim Komitesi Üyelerine, paydaşlarımıza ve vatandaş lehine doğruları uygulama konusunda iktidar muhalefeti ile kararlılık gösteren değerli vekillerimize şükranlarımı sunuyorum. Birlik ve bütünlük içinde kararlılılık ile hareket gettiğimizde ne kadar pozitif işlere imza atabildiğimizi bir kez daha gösteren bu sürecin ve kültürün devamlı olması en büyük temennimiz. Acentesi eksperi, sektör çalışanlarının tümü, büyük bir aile olarak sektörümüzü daha büyük işlere aday yapmak temennisi ile hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum.  

TRAFİK SİGORTASINDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

TBMM’de kabul edilen kanun teklifi içerisinde trafik sigortalarını ilgilendiren kısmın çıkarılması üzerine yaşanan belirsizlik üzerine TSB, ‘Trafik Sigortasında Doğru Bilinen Yanlışlar’ başlıklı bir duyuru yayımlayarak kamuyonu bilgilendirmişti.

  • Yapılan düzenleme Anayasa’ya aykırı

2016 yılında değişiklik yapılan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ve 92’nci maddelerinin bazı hükümleri Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. İptal gerekçesinde özetle;

  • Sözleşme hürriyetinin Kanun ile sınırlanabileceği,
  • Borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin belirlenmediği
  • Kanunda düzenlenmeyen alanlarda genel şartlar ile idareye geniş yetki tanındığı ifade edilmiştir.

Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” cümlesinde yer alan “ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresini iptal etmiş olup “Bu Kanun” ibaresi iptal edilmemiştir.

Dolayısıyla yapılması teklif edilen kanun değişikliği ile tazminat hesaplama usul ve esaslarının temel çerçeve ve ilkeleri belirlenmekte, Kanun ile belirlenen genel çerçeve ve ilkeler kapsamında kamu otoritesi olan SEDDK’ya iskonto oranı gibi belirli aralıklarla güncellenmesi gereken kriterler için yetki tanımlanmaktadır.

Yapılması talep edilen düzenleme ile yasal düzenlemelerin herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, keyfi uygulamalara karşı koruyucu önlem içermesi ve böylelikle hukuki güvenliğin sağlanması, Yurt genelinde ve benzer durumdaki kişiler bakımından aynı şekilde uygulanabilmesi kriterleri yerine getirilmiş olacaktır.

  • Yapılacak düzenleme ile vatandaşlar mağdur olacak

Yapılacak düzenleme iddia edilenin aksine vatandaşların aracılara ihtiyaç duymaksızın hak ettiği tazminatları en kısa sürede almalarına imkân sağlayacaktır. 2015 yılı öncesinde tazminat hesaplama usul ve esaslarının net olmaması nedeniyle farklı metotlar ve farklı kriterler kullanılmakta ve farklı tazminat hesaplamaları yapılmaktaydı. Bu durumun yarattığı belirsizliği ortadan kaldırmak amacıyla 2015 yılında yapılan Genel Şart değişikliği ile tazminat hesaplama usul ve esaslarının belirlenmesine yönelik ilk adım atılmıştır. 2016 yılında ise, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun ilgili maddelerinde yapılan değişiklik ile daha öngörülebilir ve günün şartlarına uygun bir sistem kurgulanmıştır. 2020 yılında genel şartlarda yapılan düzenlemeler ile standart hesaplama yöntemlerinin niteliği geliştirilmiş, hesaplamaların objektif kriterlere dayanan bir hesaplama modeli oluşturulmuştur.

Farklı tazminat tutarlarının ortaya çıkması, mağdur vatandaşları sistemi dejenere eden gruplara itmektedir. Bu durum trafik sigortası tazminat dosyalarının ticari bir meta haline gelmesine yol açmaktadır. Daha fazla tazminat tutarı alma vaadi ile bu gruplar tarafından ikna edilen vatandaşların %20-25 hatta %30’lara varan vekalet ücretinin yanı sıra hak ettiği tazminatların önemli bir kısmına bu gruplarca el konulmakta ve aslında mağdur olan vatandaş bir kez daha mağdur olmaktadır. Bu dönemde toplam bedeni tazminat dosyalarının %70’i yargı vasıtasıyla çözüme ulaştırılır hale gelmiştir. Diğer taraftan her bir vakanın yargıya taşınması yargı üzerinde gereksiz bir yük oluşturmanın yanı sıra mağdur olan vatandaşın tazminatı alabilmek için 2,5-3 yıl süren yargı sürecinin tamamlanmasını beklemesi gerekmektedir.

Diğer taraftan tasarı eleştirilirken adalet ve hakkaniyetten bahsedilmektedir. Adalet ve hakkaniyetten bahsedilirken bilimin gerçeklerine yüz çevirerek Fransa’nın 90 yıl önceki nüfus ve demografik verileri kullanılarak hazırlanan ve şu anda literatürde bile rastlanmayan bir yaşam tablosunun kullanılmasını savunmak, gelecekte oluşacak bir geliri hesaplayıp tutarın bugünkü değere getirilmesinde kullanılan iskonto oranına karşı çıkmak ve benzer hesaplamalarda farklı kurumlar iskonto oranını kullanırken sadece sigorta sektörüne yönelik eleştiride bulunmanın adalet ve hakkaniyetle ilgisi olmadığı düşünülmektedir.

Dolayısıyla Kanun değişikliği ile trafik sigortası tazminat hesaplamalarında bilimsel gerçeklere uyularak standardizasyon sağlanması ve tazminatların şeffaf ve hızlı bir şekilde hak sahiplerine ödenebilmesinin önü açılırken, bu sigorta ürünü üzerinden mahkemelerimizde oluşan dava yükünün de önüne geçilmiş olacaktır. Böylece vatandaşlarımız tazminatlarını alabilmek için uzun yıllar beklemeyeceklerdir.  Hak sahipleri, hiç kimsenin yardımına ihtiyaç duymadan ne kadar sigorta tazminatı alacaklarını bileceklerdir. Sektörümüz de artık önünü daha net görebilecek ve bu sayede ülkemizin ekonomik kalkınmasındaki rolüne daha da fazla odaklanabilecektir.

  • Ticari araç segmentindeki araçların tazminatları ödenmeyecek

Trafik sigortası tüm araç gruplarında olduğu gibi ticari segmentte yer alan araçlar için de maddi ve bedeni teminat sağlanmaktadır. Kanunun 92’nci maddesinde yapılması teklif edilen değişiklik ile dolaylı zararlar ve işletenin sorumlu olmadığı dolaylı zararlar ile araçta değer kaybına neden olmayacak kadar küçük hasarlar teminat dışında bırakılmaktadır. Sorumluluk sigortalarında doğrudan zararlar teminat altına alınmakta olup Karayolları Trafik Kanununun 85’inci maddesinde araç işleteninin sorumluluğu tanımlanmıştır. Madde metni incelendiğinde Kanunda öngörülen sorumluluğun kişiye ve eşyaya gelen zararlarda uygulanacağı görülecektir. Bu kapsamda, gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zararlar mallar üzerinde doğrudan bir azalma etkisi yaratmamakla birlikte sigorta şirketleri açısından da öngörülemeyen zararlar olduğundan, halihazırda teminat sağlanan rizikolar arasında bulunmamaktadır. Ayrıca dolaylı zararlar, sadece trafik sigortasında değil, zorunlu bir diğer sigorta ürünü olan zorunlu deprem sigortasında da teminat altına alınamamaktadır.

Dolayısıyla yapılması teklif edilen değişiklikler ticari segmentteki araç grubunda ya da diğer araç gruplarında teminat kapsamını daraltacak ek bir düzenleme içermemektedir.

  • Yabancı sermayeli sigorta şirketlerinin istedikleri yapılıyor

Ülkemizde aktif olarak faaliyet gösteren 62 sigorta ve 3 reasürans şirketi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme Denetleme Kurumunun yayımlamış olduğu en son rapora Türkiye Gayrisafi Milli Hasılasının 30 katına tekabül eden 129,3 Trilyon TL teminat sunarak ülkemizin ekonomik değerlerine ve vatandaşımızın can ve malına gelebilecek zararlara karşı güvence sunmaktadır.

Uluslararası sermaye – yerli sermaye ayırımına bakılmaksızın, sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren tüm şirketler 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında ruhsat almaktadırlar. Ayrıca vergi kanunları ve diğer düzenlemeler kapsamında tüm şirketlerimiz aynı yükümlülüklere tabi olup, sigortacılık sektörü doğrudan ve dolaylı yaklaşık olarak 200.000 kişiye istihdam olanağı sağlamaktadır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme Denetleme Kurumunun yayımlamış olduğu en son rapora göre (Hayat+hayat dışı) sigorta sektöründe uluslararası sermayeli şirketlerin prim üretim payı sektörün %55’ini, yerli sermayeli şirketler ise %45’ini oluşturmaktadır.

2021 yılı Mart ayı sonu verilerine bakıldığında, Kanun tasarısına konu zorunlu trafik sigortasında prim üretimi yapan yerli sermayeli şirketlerin payı %60’dır. Bu verilere bakıldığında yapılan düzenlemeler olması gerektiği gibi herhangi bir ayrıma gitmeden tüm sektörü ilgilendirmektedir.

  • Sigorta şirketleri karlarına kar katmak için bu düzenlemeleri istiyor

Araç sayısındaki artış, buna karşılık trafik kültürü ile sigorta bilincindeki yetersizlikler, fiyatlama ve hasar sürecinde yaşanan gelişmeler trafik sigortasında birtakım sorunların ortaya çıkmasına yol açmıştır. Özellikle son on yıllık sürece baktığımızda 2006 yılından bu yana trafik branşında zarar eden sektör geçen 15 yıllın sürede 2016 ve 2020 yılsonu olmak üzere sadece 2 kez kar açıklamıştır. 2016 yılında ticari araçlar için uygulamaya alınan tavan prim uygulaması, 2017 Nisan ayı itibariyle tüm araç gruplarına yayılmış ve devamında 2017 Temmuz ayında Riskli Sigortalılar Havuzu uygulamaya alınmıştır. Bu çerçevede, söz konusu uygulamaların da etkisiyle 2017 yılından itibaren 2020 yılına kadar trafik branşında zarar yazmaya devam etmiştir. 2020 yılında elde edilen karın ise, prim gelirlerine değil yatırım gelirlerine dayandığı görülmektedir. Bu kapsamda, 2006 yılından bu yana toplam teknik zarar yaklaşık 9 milyar TL’ye ulaşmıştır.

Dolayısıyla toplumsal faydası ön planda olan trafik sigortasında sektör olarak amacımız kar elde etmekten ziyade hiçbir sigortalımızın / hak sahibimizin mağduriyetine sebebiyet vermeden, bilimsel yöntemlere göre hesaplanan tazminatın, doğru kişiye en hızlı sürede ödenmesinin sağlanmasıdır. Zorunlu trafik sigortası tazminat hesaplamalarında standardizasyonun sağlanabilmesi bu amaca ulaşmak adına en önemli araçtır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON EKLENEN HABERLER